Sportjunky

Ik hecht me aan jou
Lieve sport
In het echt, op tv
Ik kijk naar je uit
Maar het allerliefst
Doe ik met je mee

Ik hecht me aan jou
Lief scherm
Er achter, ervoor
Aan mijn hand geplakt
Als afleiding tussen
de stilte door

Ik hecht me aan jou
Lieve alcohol
Wijntje, biertje koud
Even gezellig
Even een bewuste
black-out

Ik hecht me aan jullie
Lief gezin
Samen, apart
Ten diepste verbonden
Met mijn ziel
en hart

‘Ik ben een sportjunky’, schreef columnist Thijs Zonneveld zaterdag in het AD. Uitkijken naar een Champions league wedstrijd, een bergetappe in de Tour, de finale van Wimbledon of Ajax – Feyenoord; ik herken het maar al te goed. Sport is iets waar ik heel erg aan gehecht ben en wat me dagelijks bezig houdt, om te beoefenen, maar vooral ook om te kijken. Welke wedstrijden zijn er vandaag? Morgen? Van het weekend? Komende zomer? Elk kwartier check ik de AD-sport app. Is er een dag of weekend geen sport, dan voel ik leegte. Dinsdag was zo’n dag. Mijn god, wat moest ik met mijn avond? 9 uur lag ik in bed, met een boek. Het was prima, maar voordat ik me daar aan over kon geven, was er veel interne strijd. IJsberend door het huis dacht ik: Wat saai. Waarom heb ik dit? Was er maar voetbal op tv! Enzovoort. Ik voelde me een junky op zoek naar een sport-shot.

‘If you love the game, nobody can take that from you.’ – Michael Jordan

Alcoholloosheid

Ik Pas, Dry January, Dranquilo: Nederland wordt deze maand massaal geïnspireerd om te stoppen met alcohol drinken. Net als vorig jaar ben ik ook gestopt met drinken in het weekend. Enerzijds omdat ik me de laatste jaren steeds meer hecht aan het drinken, anderzijds omdat ik geopereerd wordt en zo fit mogelijk wil zijn voor de revalidatie. Inmiddels staat de teller van alcoholloosheid op 12 dagen en 13 uren, zegt mijn EasyQuit app. Nu ik echter gestopt ben, zie ik dat andere verslavingen opvallen. TV, social media, suiker en sport. Ik merk een ontzettende gehechtheid aan al deze ‘uitlaatkleppen’. Van de week stond ik bij de jumbo met een loopband vol chips, koek en chocolade, uit schaamte legde ik er een plastictasje overheen. En toen er van de week dus een avondje geen sport op tv was, wist ik amper wat ik met mezelf aan moest.

‘Attachment is the source of all suffering.’ – Buddha

Laat me met rust

We gaan terug naar vorig jaar maart. Corona zette de wereld op z’n kop en de eerste lockdown was binnen no time een feit. Scholen gingen dicht, thuiswerken werd de norm en alle amateur- en professionele sportcompetities stopten. In die periode dronk ik ook niet. Toen vervolgens ook nog alle sport wegviel, ontdekte ik pas hoeveel ik aan sport gehecht ben. ‘Wat is er? Wat loop je te dralen?’, vroeg Karin regelmatig. ‘Laat me met rust’, reageerde ik soms gefrustreerd. Ik mediteerde me suf en voetbalde de ergernis van me af alleen op een veldje in de buurt. Ik speelde online pool met een vriend en keek sportdocumentaires. Ik vond surrogaten, maar het gemis was groot.

‘De tweede waarheid in het Boeddhisme is dat lijden wordt veroorzaakt door gehechtheid. Dit kan zich uiten in het verlangen naar iets, bijvoorbeeld het genieten van voedsel, seks, muziek of sport. Maar het kan ook het verlangen zijn naar erkenning, status of roem. De mens is bij voortduring bezig zijn verlangens te bevredigen. Het besef van dit verlangen doet steeds als een gevoel van gemis aan. En dat betekent lijden.

Gehecht aan mijn mind

‘Ik ben zo blij met al mijn gedachten en gevoelens’, hoorde ik een monnik van de week zeggen tijdens een begeleide meditatie. In mijn beleving een opmerking van iemand die heel goed van een afstandje, zonder gehechtheid, naar zijn interne gewaarwordingen kan kijken. Begrijp me niet verkeerd, ik ben ook vaak blij met mijn gedachtes en gevoelens, maar vaker zitten ze me in de weg. Hoewel ik er al 10 jaar mee oefen, is mijn probleem dat ik mij te vaak identificeer met mijn mind. Zeker als ik het druk heb met werk en het gezin, of juist als ik me verveel, kan ik moeilijk loskomen van mijn interne fabriek. Noem het een tunnelvisie. Naast gehecht zijn aan mijn favoriete hobby’s: sport, tv, internet, snoepen en drinken, ben ik dus ook gehecht aan de sprongen van mijn mind.

‘Being a sports fan is a complex matter, in part irrational but not unworthy; a relief from the seriousness of the real world, with its unending pressures and often grave obligations.’– Richard Gilman

Gehechtheid of onthechting in de MBSR

In de MBSR-training komen de woorden onthechting of gehechtheid niet voorbij. Maar het zit wel verweven in de training. Je leert bijvoorbeeld om te kijken naar je stressreacties en je patronen: welke gedachtes en gevoelens treden op bij stress, en welke actie onderneem je ‘normaal’ gesproken. Dat geprogrammeerde gedrag is ook een bepaalde vorm van gehechtheid. Door te leren om te stoppen wanneer er zich een stresssituatie voordoet, kun je loskomen van die automatismen en de tunnelvisie. Donderdag gingen wij kaasfonduen. Ik bereidde de kaas in een pannetje. Toen de kaas al een tijdje op het vuur stond, zei Karin. ‘Het is goed als je af en toe blijft roeren.’ Bij mij gingen de alarmbellen af. ‘Doe ik het niet goed? Bemoei je er niet mee, dacht ik. Ik ademde, en slikte de woorden in. En roerde.  Ik kwam even los van mijn automatische gedrag. Ook dinsdagavond oefende ik daarmee. Ik zat op de bank, zonder tv aan. Ik zat en merkte mijn verlangen op, mijn gedachtes, die als golven voorbij kwamen, de onrust in mijn lijf. Dát erkennen en herkennen van je gevoel in het nu, is eigenlijk het enige wat je dan hoeft te doen, maar dat vergeten we vaak. Ook omdat het niet zo leuk is.

‘If you are moving into detachment, love will grow, joy will grow, only attachments will drop — because attachments bring misery, because attachments bring bondage, because attachments destroy your freedom. But if you are becoming indifferent…. Indifference is a pseudo-coin, it looks like detachment, but it only LOOKS like detachment. Nothing will be growing in it. You will simply shrink and die…’ – Osho

Problemen door gehechtheid

‘Als ik aan een jaartal denk, denk ik aan het bijbehorende grote voetbaltoernooi. (Als iemand zegt dat-ie in 1988 geboren is, denk je dan aan Marco van Basten of aan Yvonne van Gennip?).’, schreef Thijs Zonneveld ook. Ik herinner mijn vakantie in Malta door het WK van 1994. Mijn reis naar Zuid Afrika? Dat was het jaar vóór het WK 2010. Sport is een constante mijlpaal in mijn leven. Hetzelfde geldt in mindere mate ook voor schermtijd, snoepen en alcohol. Is dat erg? Nee, dat denk ik niet. Alleen als gehechtheid problemen op gaat leveren, of als je merkt aan jezelf dat de gehechtheid aan het een of ander knaagt aan je hart, dan denk ik dat het tijd wordt om hier iets aan te doen. Dat laatste geldt voor mij en dat is tevens de keerzijde van een bewuste levensstijl. Vroeger keek ik namelijk avonden of uren achtereen sport op TV, en dronk ik elk weekend zonder dat ik daar enig ongemak bij voelde. Nu merk ik her en der ontevredenheid en adem ik soms bewust als ik de neiging voel om weer de AD-sport-app te checken, pas ik voor bier of pak ik een boek als er geen sport is of de wedstrijd niet belangrijk. Maar als het er echt om gaat zoals Ajax – Feyenoord vanmiddag dan zit ik met een kloppend hart voor de buis.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *