Vertrouwen in tijden van crisis

‘Oh, ik ben zo bang, boeh, boeh, boeh’, zeg ik met een treiterend piepstemmetje. Met ‘ik’ bedoel ik Karin, ze wil niet dat ik ga douchen als de kinderen alleen eten. Het gesprek daarover ontaardt in een hysterische ruzie. ‘Het gaat al vier jaar goed’, roep ik. ‘Luister naar me, luister!’, schreeuwt zij machteloos. Ik trek voor de derde keer een gekke bek en doe haar kinderachtig na. En dan. Bam. Ze slaat me vol met haar platte hand in m’n gezicht.

Door het coronavirus zitten we met z’n allen thuis. Dat vergt wat van het gezin. Elke dag op elkaars lip. Werkstress die in huis hangt, kinderen die aan de diarree zijn, onzekerheid over hoe lang dit nog gaat duren, zorgen over de gezondheid van onszelf en de familie. Het is best een hele kluif.

‘If You Think You’re Enlightened, Go Spend a Week With Your Family.’  – Ram Das

Veilig thuiskomen bij jezelf

‘Je lijkt hier goed mee om te gaan’, zei Karin, nog geen 12 uur eerder, over het thuis zijn, als we voor de tiende corona-avond achtereen naast elkaar op de bank zitten. Waar normaal de muren erg snel op me af komen als ik thuis zit (vandaar haar opmerking), was ik deze week vrij rustig. ‘Het komt denk ik omdat het even niet anders is’, antwoorde ik haar. ‘De opties om uit te vliegen zijn er niet, ik berust wat meer, heb vertrouwen en voel me veilig thuis.’

‘Breathing in, I go back to the island within myself.’  – Thich Nhat Hanh

 Ja, ik voel me letterlijk veilig tussen de muren van ons huis, maar vooral voel ik me ook figuurlijk veilig thuis bij mezelf deze week. Ik mediteer veel, en dat helpt me enorm. Want een van de dingen die meditatie mij heeft gebracht, is dat ik een plekje kan opzoeken in mezelf dat zo veilig en vertrouwd voelt als een thuis. De eerste keer dat ik die plek ontdekte was op een retraite in Leeds negen jaar geleden. Na een weekend vol meditatie-oefeningen, deden we een ademhalingsoefening. Het was alsof ik een xtc-pil op had, ik voelde liefde voor alles en iedereen. Verder geen identificatie met gedachtes, enkel een gevoel van thuiskomen en vertrouwen. Dat gevoel hervond ik daarna telkens op retraites, maar ook als ik een half uur mediteer kan ik het soms aanraken. Daarnaast is het weten dat het gevoel bestaat, een houvast in het dagelijks leven, iets waarop ik kan vertrouwen.

‘Je kun mindfulness en meditatie gebruiken zodat het kan bijdragen aan duurzaam geluk. Zijn we bereid om te investeren in meditatie, in het open verkennen van onze waarden? Hebben we moed om te gaan zitten, telkens weer, en te gaan staan voor iets wat vooral op lange termijn geluk brengt?’  – Joost van den Heuvel, vipassanaleraar

Vertrouwen ontwikkelen

Het ontwikkelen van vertrouwen in jezelf en je gevoelens is een belangrijk onderdeel van een mindfulness training. ‘Het is stukken beter om op je eigen intuïtie en gezag te vertrouwen, dan om altijd maar buiten jezelf naar hulp en een vertrouwd gevoel te zoeken’, zegt minfulnessgoeroe Jon Kabat-Zinn daarover. Het Boeddhisme kent in het verlengde daarvan de term gelijkmoedigheid. Het betekent simpel gezegd dat je onder alle omstandigheden stevig en rustig blijft. Zoals bijvoorbeeld een berg roerloos blijft blij heftige storm en lawines, zo kun je als mens met behulp van meditatie de kwaliteit van gelijkmoedigheid ontwikkelen en stevig blijven ook al teistert een virus de mensheid. Je ontwikkelt vertrouwen op het leven zoals het zich ontvouwd.

‘Met gelijkmoedigheid onthechten wij ons van de fenomenen die zich aandienen, wat resulteert in een geest die in balans blijft bij verandering. Maar let op, dit wil niet zeggen dat we onverschillig worden.’ – Gerjan Schoemaker, meditatieleraar

Meditatie is geen quick-fix

Een valkuil van meditatie is dat mensen het zien als een quick fix en problemen willen wegmediteren. Maar mediteren lost je problemen niet op, het kan er wel voor zorgen dat je iets relaxter situaties tegemoet treedt en dus vertrouwen ontwikkelt.‘Meditatie is als zaadjes planten’, zegt Joost van den Heuvel. ‘De bloemen komen niet meteen op. Je moet zorgen voor die zaadjes, elke dag weer. Geef ze wat water en wie weet groeien de zaadjes uit tot een plantje of boom met stevige wortels.’ Die wortels die van pas komen in situaties als het er echt om gaat, als de wereld in brand staat of als het gezin me nodig heeft.

‘The more regularly and the more deeply you meditate, the sooner you will find yourself acting always from a center of peace.’ – J. Donald Walters

Thuisblijven of voetballen

Joya kotst alles onder. Ik sta met mijn voetbaltas in mijn handen. Het is een paar weken terug. ‘Kut’, denk ik, ‘die overgeeffobie.’ Ik kijk Karin aan, ze kijkt verschrikt. ‘Zo, flinke plas’, zeg ik nonchalant en haal een natte handdoek uit de keuken om het op te ruimen. Joya, lijkt in orde. Ze schrok een beetje maar lacht weer. Karins’ blik staat op huilen. ‘Kun je niet thuisblijven?’ ‘Fuck’, denk ik. Ik zucht. Van binnen is het oorlog. Ik wil zo graag voetballen, maar Karin heeft me nodig. Een tweestrijd tussen hoofd en hart. ‘Ok, als het niet gaat bel je me en kom ik direct naar huis.’ Als ik 20 minuten later bij de voetbalvereniging aankom, gaat mijn telefoon. ‘Kun je alsjeblieft naar huis komen?’, snikt Karin lichtelijk in paniek. ‘Ze heeft weer overgegeven!’. ‘Ik kom eraan’, zeg ik gedecideerd. Het is alsof er een deken van vertrouwen en rust over me valt. Mijn twijfels zijn als sneeuw voor de zon verdwenen. Ik ga naar huis.

 ‘Een hart dat heeft geleerd om te vertrouwen, kan gerust zijn.’ – Deepak Chopra

Het hoofd denkt in tekorten

‘Het hoofd denkt in tekorten en wantrouwen, het hart denkt in overvloed en vertrouwen’, hoorde ik hartsleraar Wim Heusinkveld onlangs zeggen op een retraite met als thema: diep vertrouwen. De corona-storm in ons hoofd kan de weg naar dat hart en naar vertrouwen momenteel erg blokkeren. Angst dat iemand in je familie ziek wordt of zorgen over je financiële situatie omdat je zzp’er bent. Of misschien ben je iemand die graag veel onder de mensen is of heb je een gezin en weet je je geen raad met al die uren samen. We zitten met z’n allen in hetzelfde zorgen-schuitje. De kunst is om voor jezelf manieren te vinden om die boot niet te zwaar te laten worden. Wat mij daarbij helpt is vertrouwen. Vertrouwen hebben in mezelf, vertrouwen op het leven zoals het zich ontvouwd. Inclusief een verschrikkelijk virus en een hysterische ruzie.

‘De sleutel om spanningen het hoofd te bieden is rust vinden in het vertrouwen dat het zomaar weer kan omslaan.’ – inspire.nl

Als de huid van mijn wang weer is bijgetrokken van de klap, haal ik een paar keer diep adem. ‘Hoe dan?’,denk ik, nog beduusd van de uit de hand gelopen woordenwisseling. Even later zet ik me over mijn trots en klop ik op de deur van de slaapkamer. ‘Sorry lief’, zeg ik zachtjes. ‘Sorry dat ik zo irritant was, maar was die tik echt nodig…?‘ We kijken elkaar aan, en we moeten bijna tegelijkertijd lachen.

Heb vertrouwen
Ook al zakt de moed in je schoenen
Ben je bang
Voel je zeer

 Heb vertrouwen
Ook al staat het water tot aan je kin
Maak je je zorgen
Zie je geen gewin

Heb vertrouwen
Ook al heb je een klein hartje
Ben je radeloos
Zit je in de rats

Heb vertrouwen
Ook al voel je je machteloos
Ben je gekwetst
Raakt het je diep

Heb vertrouwen
Ook al schiet je uit je slof
Ben je boos
Verloochen je jezelf

Heb vertrouwen
Ook al ga je door een hel
Ben je onzeker
Legt het je lam

Heb vertrouwen
Ook al krijg je een klap op je bek
Ben je beduusd
Krengt het je trots

Heb vertrouwen
Ook al staat de wereld in brand
Ben je radeloos
Weet je het even niet

Heb vertrouwen
Het komt goed

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *